১)উৰ্দ্ধ স্তৰৰ মাছ: চিলভাৰ কাৰ্প আৰু বাহু
২)মধ্য স্তৰৰ মাছ: ৰৌ আৰু গ্ৰাছ কাৰ্প
৩)নিম্ন স্তৰৰ মাছ: মিৰিকা আৰু কমন কাৰ্প
এই বিধ মূলত: চীন দেশৰ মাছ ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Hypophthalmichthys molitrix৷ ১৯৫৯ চনত চিলভাৰ কাৰ্প মাছ ভাৰতবৰ্ষলৈ অনা হয়৷ ইয়াৰ আকৃতি প্ৰায় চেপেটা৷ মুখ জোঙা আৰু ওপৰমুৱা৷ চকু সৰু৷ বাকলি সৰু সৰু৷ ৰং ৰূপালী আৰু ৰক্তিম ফোঁটযুক্ত৷ পোণা প্ৰায় আয়ত আকাৰৰ৷ পিঠি সামান্য মটীয়া ৰঙৰ৷ উদ্ভিদ প্লৱক চিলভাৰ কাৰ্পৰ প্ৰধান খাদ্য৷
এই বিধ মূলত: ভাৰতীয় মাছ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Catla catla৷ ইয়াৰ আকৃতি থপোকা, মূৰ ডাঙৰ আৰু পিঠি বহল ৷ মুখ ওপৰমুৱা আৰু ওপৰৰ ওঁঠ নাই৷ বাকলি ডাঙৰ ডাঙৰ৷ গাৰ ৰং পিঠিৰ ফালে ধোৱা বৰণীয়া আৰু তললৈ ক্ৰমাৎ ৰূপালী ৷ পোণা অৱস্হাত গাত কোনো স্পষ্ট দাগ নেথাকে৷ আকৃতি থোপোকা৷ গাৰ ৰং কপিলা ৰূপালী আভাযুক্ত৷ প্ৰাণী প্লৱক বাহু মাছৰ প্ৰধান খাদ্য৷
মূলত: ভাৰতীয় মাছ ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Labeo rohita ৷ ইয়াৰ আকৃতি দীঘলীয়া ৷ বক্ষভাগ তুলনামূলক ভাবে পৃষ্ঠভাগতকৈ বহল ৷ মুখ দেহৰ একেবাৰে সম্মুখত সামান্য নিম্নভাগত অৱস্হিত ৷ ওঁঠ মঙহাল আৰু কোঁচযুক্ত ৷ এযোৰ অতি ক্ষুদ্ৰ দাঢ়ি আছে ৷ গাৰ ৰং পিঠিৰ ফালে নীলাভ কপিলা আৰু তললৈ ক্ৰমাৎ ৰূপালী ৷ বাকলিৰ সোঁমাজত কমলা বা ৰঙচুৱা ফোট থাকে ৷
পোণা অৱস্হাত পুচ্ছ বৃন্তত এটি স্পষ্ট ক’লা পটী থাকে ৷ পৃষ্ঠীয়, বক্ষীয় আৰু পুচ্ছ পাখি ৰঙচুৱা ৷ গাৰ ৰং পৃষ্ঠভাগত কমলা আৰু তলৰফালে সেউজীয়া ৰূপালী ৷ ৰৌ মাছৰ প্ৰধান খাদ্য উদ্ভিদ প্লৱক, ছিন্ন উদ্ভিদ, গুৰুপত্ৰী উদ্ভিদৰ পাতত জন্মা শেলাই ইত্যাদি৷
মূলত: চীন দেশীয় মাছ ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Ctenopharyngodon idella ৷ ১৯৫৯ চনত চিলভাৰ কাৰ্প মাছ ভাৰতবৰ্ষলৈ অনা হয় ৷ ইয়াৰ আকৃতি দীঘলীয়া যদিও সন্মুখফালটো বহল নহয় ৷ দুপাৰী গ্ৰসনী দন্ত আছে ৷ গাৰ ৰং সেউজ আভাযুক্ত মটীয়া আৰু বক্ষভাগ ক্ৰমাৎ ৰূপালী পাখি গাঢ় মটীয়া ৰঙৰ ৷ পোণা দীঘলীয়া ৷ মূৰ বহল আৰু গাৰ ৰঙ সেউজবুলীয়া ৷ গ্ৰাছ কাৰ্প মাছৰ প্ৰধান খাদ্য জলজ উদ্ভিদ ৷
মূলত: ভাৰতীয় মাছ ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Cirrhinus mrigala ৷ ইয়াৰ আকৃতি দীঘলীয়া আৰু গোটা ৷ ওঠ পাতল ৷ এযোৰ চুটি দাঢ়ি আছে ৷ মুখ তলমুৱা ৷ গাৰ ৰং পিঠিৰ ফালে বাদামী আৰু তললৈ ক্ৰমাৎ ৰূপালী ৷ পাখি ঈষৎ কমলা ৰঙৰ ৷ চকু সোণ বৰণীয়া ৷ পোণা অৱস্হাত পুচ্ছ বৃন্তত এটি স্পষ্ট উলম্ব চতুষ্কোণী ক’লা ফোঁট থাকে ৷ দেহত কেতবোৰ দীঘে দীঘে অদ্ভপষ্ট দাগ থাকে ৷ এযোৰ অতি সুক্ষ্ম দাঢ়ি থাকে ৷ গাৰ ৰং ৰূপালী ৷ মিৰিকা মাছৰ প্ৰধান খাদ্য পুখুৰীৰ তলিৰ জৈৱিক পদাৰ্থসমূহ ৷
মূলত: চীন দেশীয় মাছ ৷ ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম Cyprinus carpio ৷ ১৯১৪ চনত চিলভাৰ কাৰ্প মাছ ভাৰতবৰ্ষলৈ অনা হয় ৷ কমন কাৰ্প তিনিবিধ–
(১) স্কেল কাৰ্প (Cyprinus carpio var. communis),
(২) মিৰ’ৰ কাৰ্প (Cyprinus carpio var. specularis) আৰু
(৩) (Cyprinus carpio var. nudus) ৷
এই তিনি বিধৰ ভিতৰত স্কেল কাৰ্প (Cyprinus carpio var. communis) হে আমাৰ ইয়াত পালনৰ উপযোগী ৷
ইয়াৰ মূৰ সৰু৷ আকৃতি দীঘলীয়া যদিও পিঠিখন অতি ধেনুভিৰীয়া ৷ মুখ বহল আৰু গাহৰিৰ মুখৰ নিচিনা৷ দুযোৰ দাঢ়ি আছে ৷
স্কেল কাৰ্পৰ গোটেই গাটো বাকলিৰে আবৃত৷ স্কেল কাৰ্প বিভিন্ন ৰঙৰ হব পাৰে৷ পোণৰ আকৃতি প্ৰাপ্ত্ত বয়স্ক কমন কাৰ্পৰ নিচিনা৷ কমন কাৰ্প মাছ সৰ্বভোক্ষী৷ আধা পঁচা জৈৱিক পদাৰ্থ, পোক-পতঙ্গৰ পলু, শামুক, কেঁচু, মাংস আদি ইয়াৰ প্ৰধান খাদ্য৷
উৎস: অসম কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়।
শেহতীয়া উন্নীতকৰণ: : 4/22/2020
অসমীয়া সমাজ-সংস্কৃতিত মাছ
অসমৰ থলুৱা আলংকাৰিক মাছৰ চাহিদা
কচুঁশাকৰ লগত মাছৰ জালুকীয়া আঞ্জাৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী
অসমীয়াৰ প্ৰিয় খাদ্য মাছৰ গুণ