মৰিগাঁও জিলাত খৰালি বতৰত বৰো ধানৰ খেতিৰ বিপৰীতে অঞ্চল বিশেষে কৃষিভূমিত একমাত্ৰ মগু মাহৰ খেতিৰে অন্য এক কৃষি বিপ্লৱৰ সূচনা কৰিছে একাংশ কৃষকে । প্ৰায় ৮-১০ বছৰৰ পূৰ্বে মগু মাহৰ খেতি কৰিবলৈ লোৱা মৰিগাঁও জিলাৰ মৰিগাঁও ৰাজহ চক্ৰৰ অন্তৰ্গত বৃহত্তৰ বৰঙাবাৰী, কোমোৰাগুৰি আৰু ভূৰবন্ধা অঞ্চলকেইটাত এতিয়া শ শ বিঘা কৃষিভূমিত নদন-বদন হৈ উঠিছে এই খেতি । অঞ্চলকেইটাৰ প্ৰতিটো পৰিয়ালেই কম-বেছি পৰিমাণে মগু মাহৰ খেতি কৰাত মনোযোগ দিছে । উল্লেখ্য যে জিলাখনৰ উল্লিখিত অঞ্চলকেইটাৰ বৰঙাবাৰী দলৰ পথাৰ, কাছমাৰী পথাৰ, গছতল পথাৰ, ময়নগুৰি পথাৰ, নাওকটা পথাৰ, কোমোৰাগুৰি পথাৰ, কাঁহিবাৰী পথাৰ, দলৈচূবা পথাৰকে ধৰি বহুকেইখন পথাৰৰ ৪ শতাধিক বিঘা কৃষিভূমিত এইবাৰ খেতিয়কসকলে মগু মাহৰ খেতি কৰিছে । বৰঙাবাৰীৰ মগু মাহৰ খেতিয়ক বাপধন মহন্ত আৰু তিথিৰাম বৰাই জনোৱা মতে, মগু মাহৰ খেতিটো এটা লাভজনক ওপৰুৱা খেতি । প্ৰতি বিঘা মাটিত বীজ, হাল বোৱা আদিকে ধৰি মাহ উলিওৱালৈ খৰচ হয় প্ৰায় ৪ হাজাৰ টকা । ইয়াৰ বিপৰীতে খেতিয়কসকলে প্ৰতি বিঘা মাটিত মাহ প্ৰায় ৪-৫ মোন আৰু বৰ্তমান প্ৰতি মোন মগু মাহৰ বজাৰ মূল্য ২৮০০-৩০০০ টকা । সেই অনুসৰি প্ৰতি বিঘা মাটিত মাহ বিক্ৰী কৰি খেতিয়কসকলে ১১,২০০ টকাৰপৰা ১৫০০ টকা পৰ্যন্ত লাভ পায় । তেঁওলোকে জনোৱা মতে, মাঘ-ফাগুণ মাহত কৃষিভূমি দুই-তিনিবাৰ হাল-মৈ মাৰি সীৰলু কৰি বীজ ৰোপণ কৰা মগু মাহৰ খেতিত ৩-৪ বাৰ বন-পাত চিকুনাই দিব লাগে । আনহাতে, পহিলা ব’হাগৰপৰা গোটেই জেঠ মাহ পৰ্যন্ত মাহৰ সীহ অৰ্থাৎ ফল ছিঙিব পাৰি । উল্লেখ্য যে এইবিধ মগু মাহ কিন্ত খেতিপথাৰৰপৰা গছবোৰ উভালি অনাৰ বিপৰীতে গছৰপৰা পৈনত মাহবোৰহে ছিঙি আনিব লাগে । শালি-বাওধানৰ খেতি চপোৱাৰ পিছত মাঘ-ফাগুন মাহত কৃষিভূমিসমূহত মৰিগঞা কৃষকসকলে হাল মাৰি শাৰী শাৰীকৈ ৰোপণ কৰে এইবিধ মগু মাহৰ খেতি । মাত্ৰ ৫ মাহ জীৱনকালৰ এইবিধ শস্যৰ খেতি কৰি এইসকল নৰিগঞা কৃষকে প্ৰতি বছৰে ওপৰঞ্চিভাৱে হাজাৰ হাজাৰ টকা উপাৰ্জন কৰি আহিছে । খেতিয়ক কেইজনে কোৱা মতে, মগু মাহৰ খেতি জেঠ মাহত চপোৱাৰ পিছত পুনৰ সেই একেডৰা কৃষিভূমিতে শালি-বাওধানৰ খেতি কৰি তেওঁলোকে বছৰৰ ভাতমুঠি যোগাৰ কৰে । উল্লেখ্য যে এইবাৰ বৰঙাবাৰীৰ কৃষক তিথিৰাম মহন্তই ৫ বিঘা, বাবুল কোচ ৭ বিঘা, ঠগী কোচে ৫ বিঘা, ৰক্তিম বৰাই ৪ বিঘা, জয়দেৱ বৰাই ৩ বিঘা মমিন বৰাই ২ বিঘা, বাপধন মহন্তই ২ বিঘাকে ধৰি অঞ্চলটোৰ প্ৰতিটো পৰিয়ালেই অতি কমেও ২-৭ বিঘা পৰ্যন্ত মগু মাহৰ খেতি কৰিছে । এনেদৰে সম্প্ৰতি জিলাখনৰ ভিতৰতে বৰঙাবাৰী,কোমোৰাগুৰি, ময়নগুৰি, দলৈচুবা, নাওকটা আদি অঞ্চলসমূহত একমাত্ৰ মগু মাহৰ খেতিৰে অন্য এক কৃষি বিপ্লৱৰ সূচনা আৰম্ভ হোৱা বুলি মাহ খেতিয়কসকলে এই প্ৰতিবেদকক জনায় । জানিব পৰা মতে, ৮-১০ বছৰৰ পূৰ্বে বৰঙাবাৰী গাঁৱৰ লোহিত কোচ নামৰ কৃষি বিভাগৰ এজন গাড়ীচালকে যোৰহাটৰপৰা এইবিধ মগু মাহৰ বীজ লৈ আহিছিল আৰু তেৱেঁ প্ৰথমে মৰিগাঁও চহৰৰপৰা ৪-৫ কিলোমিটাৰ নিলগৰ বৰঙাবাৰী পথাৰত মগু মাহৰ খেতি কৰিছিল । তাৰ পিছতে গাঁওখনৰ লগতে আঞ্চলটোৰ বহুকেইজন খেতিয়কে নিজ খেতিপথাৰত কৰিবলৈ বীজ স্ংগ্ৰহ কৰি লৈ গৈছিল । তেতিয়াৰে পৰা বৃহত্তৰ অঞ্চলটোৰ খেতিয়কসকলে মগু মাহৰ খেতি কৰি আহিছে । তদুপৰি বৰ্তমান জিলাখনৰ অন্য বহুকেইটা অঞ্চলৰ কৃষকে উল্লিখিত অঞ্চলকেইটাৰপৰা মগু মাহৰ বীজ সংগ্ৰহ কৰা পৰিলক্ষিত হৈছে । প্ৰণিধানযোগ্য যে কৃষকে এইবাৰ পোকৰ আক্ৰমণৰ বাবে মাহ খেতিত কম উৎপাদন হোৱাৰ আশ্ংকা কৰিছে । সম্প্ৰতি খেতিপথাৰসমূহত পোক-পৰুৱাৰ উপদ্ৰৱ বৃদ্ধি পোৱাত কৃষকসকলৰ মাজত হাহাকাৰ সৃষ্টি হৈছে ।
লিখক: বিষ্ণু ডেকা।
শেহতীয়া উন্নীতকৰণ: : 3/16/2020
অসমত জৈৱিক খেতিৰ সম্ভাৱনা
অসমত ৰিহা খেতি
অসমত নিকৰি খেতিৰ সম্ভাৱনীয়তা
আফ্ৰিকাৰ ফৰ্মূলাৰে শ্ৰীপদ্ধতিত খেতি কৰি উজলিছে কৃষ...